Senioren en veiligheid - 'maak het ze niet te makkelijk!'
Op 1 april startte het ministerie van Justitie en Veiligheid met een landelijke campagne ‘Senioren en veiligheid’. Ook de politie werkt hier graag aan mee om concrete tips te geven om slachtoffers te voorkomen. ‘Maak het oplichters niet te makkelijk’ en wees altijd alert!
![](https://www.politie.nl/binaries/w800h450/content/gallery/politie/nieuws/2021/april/08-zw/still-groot.jpg)
Gedurende deze campagne wordt er aandacht besteed aan verschillende vormen van (digitale) criminaliteit: meekijken bij pinnen, babbeltrucs, hulpvraagfraude (bijvoorbeeld via WhatsApp), phishing en helpdeskfraude.
Slachtofferschap
Hoewel ouderen in algemene zin niet vaker slachtoffer worden dan mensen in andere leeftijdsgroepen, is ieder slachtoffer er eentje te veel. Tijdens de corona-crisis is een duidelijke verschuiving in de criminaliteit te zien. Zo is het aantal slachtoffers van hulpvraagfraude fors toegenomen en worden babbeltrucs gebruikt waarbij oplichters zogenaamd hulp aanbieden.
Slachtofferschap kan iedereen overkomen. Daarom geven we graag concrete tips om dit zoveel mogelijk te voorkomen. Bent u toch slachtoffer geworden, doe dan altijd aangifte!
Vormen van criminaliteit
Er zijn veel verschillende vormen van digitale criminaliteit, hieronder een overzicht met daarbij concrete tips om slachtofferschap te voorkomen.
Babbeltrucs
Wat is een babbeltruc?
Oplichters komen vaak betrouwbaar over. Ze bellen bij u aan, spreken u op straat aan of bellen u op. Zogenaamd namens de bank, de thuiszorg of zelfs om een toiletbezoek voor hun kind. Eenmaal binnen worden op die manier elk jaar te veel mensen van hun bezittingen beroofd. Ook proberen oplichters mensen aan de deur te laten pinnen. Als ze de pincode af kunnen kijken en u vervolgens van uw pas kunnen beroven, halen ze zoveel mogelijk geld van uw rekening.
Waar moet u op letten?
- Doe niet zomaar de deur open voor een onbekende. Of gebruik bijvoorbeeld een kierstandhouder om de deur op een kier te kunnen zetten.
- Laat nooit een onbekende binnen en sluit de deur als u binnen iets gaat halen.
- Pin nooit zomaar aan de deur als u niet zelf iets hebt besteld waarvan u weet dat u het moet afrekenen.
- Geef uw pinpas nooit uit handen. Ook niet als iemand u op die manier aanbiedt om te helpen bij het pinnen. Pin ook niet wanneer iemand anders de betaalautomaat wil vasthouden. Op die manier kan iemand mogelijk meekijken met uw pincode.
Whatsappfraude (Vriend-in-nood fraude)
Wat is het?
Bij hulpvraagfraude doet een oplichter zich voor als een bekende via bijvoorbeeld WhatsApp. Bijvoorbeeld als uw (klein)zoon of (klein)dochter, maar regelmatig ook als vriend of vriendin. Er wordt gevraagd om hem of haar snel te helpen door geld over te maken of te klikken op een betaalverzoek.
Waar moet u op letten?
Maak nooit zomaar geld over zonder dat u iemand daadwerkelijk hebt gesproken of gebeld. Controleer altijd rechtstreeks bij de bekende door zijn/haar oude nummer te bellen. Niet gebeld = geen geld.
Hoe kunt u misbruik voorkomen?
Om te voorkomen dat er misbruik wordt gemaakt van uw WhatsApp-account kunt u ‘twee-staps-verificatie’ instellen. Dat is een extra beveiliging, die voorkomt dat een kwaadwillende toegang kan krijgen tot uw account.
Phishing (via bijvoorbeeld nepmailtjes of sms)
Wat is het?
In een bericht, bijvoorbeeld een e-mail of sms, wordt gevraagd om te klikken op een link of om in te loggen. Die link kan leiden naar een valse website van bijvoorbeeld een bank, waarin u gevraagd wordt om uw gegevens in te vullen. Op deze manier proberen internetcriminelen toegang te krijgen tot uw bankrekening of computer. Deze manier om gegevens te achterhalen heet phishing (letterlijk: ‘hengelen’). Met die gegevens kunnen internetcriminelen veel geld van uw rekening halen.
Waar moet u op letten?
- Klik nooit op een link van een mail of sms die u niet vertrouwt en download geen bijlage.
- Twijfelt u, bel dan de organisatie waar het om gaat, zoals uw bank en zoek daarvoor zelf het telefoonnummer op.
- Gaat het om geld of om belangrijke gegeven of is er haast bij, let op! Eerst checken, dan klikken. Via de Fraudehelpdesk kunt u de e-mail controleren.
Bankhelpdeskfraude
Wat is het?
Een cybercrimineel belt u op en doet zich voor als een bankmedewerker. Het kan zelfs zijn dat u op uw telefoon ziet staan dat u echt door uw bank wordt gebeld, maar ook dit is gemanipuleerd. Vervolgens vertelt de oplichter, de nepbankmedewerker, dat uw bankrekening is gehackt. In feite is dit niet zo, maar de oplichter probeert u ervan te overtuigen om snel maatregelen te nemen. De oplichter zal er op aandringen om uw geld over te maken naar een ‘kluisrekening’ of ‘veilige rekening’. Zulke rekeningen bestaan niet, want in werkelijkheid is het een rekening van de oplichter zelf. De oplichter biedt aan u te helpen bij het overboeken. Zo komt uw geld op de rekening van de oplichter terecht.
Ook komt het voor dat de nepbankmedewerker u overtuigd dat uw bankpas moet worden vervangen en vraagt u vervolgens om uw pincode door te geven.
Waar moet u op letten?
- Uw bank zal nooit uw saldo vragen, ook niet als controlevraag.
- Uw bank zal u nooit vragen uw geld over te maken naar een andere rekening of naar een ‘kluisrekening’ of een ‘veilige rekening’. Zulke rekeningen bestaan niet.
- Uw bank vraag nooit naar uw pincode of inloggegevens.
- Een bank heeft zelf de mogelijkheid om een rekening te blokkeren als dat nodig is.
- Komt een leidinggevende aan de lijn? Let op, dat is ook een oplichter die in het complot zit.
Aangifte
Mocht u onverhoopt toch (bijna) slachtoffer zijn geworden, doe dan altijd een melding of aangifte! Dankzij uw aangifte kunnen wij een onderzoek starten naar de cybercriminelen.